Yatar Hesaplama

Ceza İnfaz Hukukunda Yatar Hesaplama

Hukuk sisteminde en çok merak edilen konulardan biri, hüküm giyen bir kişinin cezaevinde ne kadar süre kalacağıdır. "Yatar hesaplama" olarak tabir edilen bu süreç, oldukça karmaşıktır ve 5275 sayılı Ceza İnfaz Kanunu (CİK) ile düzenlenmiştir. Bu yazıda, suçunuzun türüne, yılına ve kanundaki değişikliklere göre tahmini bir yatar hesaplama nasıl yapılır, adım adım açıklayacağız.

Önemli Uyarı: Bu yazıda anlatılanlar, yalnızca tahmini bir hesaplama yöntemidir. Gerçek ve kesin yatar süresi, dosyanızın tüm detayları, savcılık tarafından yapılan resmi hesaplamalar, olası itirazlar ve mahkeme kararları ile belirlenir. Lütfen bu bilgileri yalnızca fikir edinmek için kullanın; hukuki danışmanızın yerine geçmez.

Yatar Hesaplamanın Temel Taşları: Cezayı Belirleyen Faktörler

Cezanın infaz sürecini ve gerçekte yatılacak süreyi etkileyen birçok faktör vardır:

Hükümlülük Süresi: Mahkeme tarafından verilen kesinleşmiş cezanın toplam süresi.

Suçun Türü (TCK 58): İşlenen suçun "adli" (örneğin, hırsızlık, yaralama) veya "cürüm" (örneğin, uyuşturucu ticareti, adam öldürme, terör) kapsamında olup olmadığı. Cürüm niteliğindeki suçlarda şartlı tahliye ve iyi hal uygulamaları daha farklıdır.

İnfaz Başlangıç Tarihi: Kesinleşen cezanın infazının başladığı tarih. Kanunlardaki değişiklikler, genellikle infaz tarihinde yürürlükte olan kanuna göre uygulanır.

İyi Hal ve Disiplin Cezaları: Cezaevindeki davranışlar, infazı olumlu veya olumsuz etkiler.

Şartlı Tahliye (Koşullu Salıverilme): Kanunda belirtilen süreleri dolduran hükümlülerin, belirli koşullarla tahliye edilmesidir.

Ceza İnfaz Kanunu'ndaki Önemli Değişiklikler ve Yatar Hesaplamaya Etkileri

CİK'te zaman içinde yapılan değişiklikler, yatar sürelerini doğrudan etkilemiştir. Hesaplama yaparken, infaz tarihinize göre hangi düzenlemenin geçerli olduğuna bakmanız gerekir.

Eski Düzenleme (2023 Öncesi): Şartlı tahliye süresi, adli suçlarda cezanın 2/3'ü, cürümlerde (ağırlaştırılmış müebbet gibi cezalar hariç) ise cezanın 3/4'ü idi.

2023 Yılı Değişikliği: Bu oranlar, infaz koruma memurlarının raporu ve diğer şartların varlığı halinde, adli suçlarda 1/2'ye, cürümlerde ise 2/3'e düşürülmüştür. Bu önemli bir indirimdir.

Tahmini Yatar Hesaplama Örnekleri

Aşağıdaki örnekler, 2023 sonrası düzenlemeye göre ve iyi hal indiriminin standart uygulandığı varsayılarak hazırlanmıştır.

Örnek 1: Adli Suç (Örn. Nitelikli Dolandırıcılık - 6 Yıl Hapis)

Toplam Ceza: 6 yıl

Suç Türü: Adli Suç

İnfaz Tarihi: 2024

İyi Hal İndirimi (Örnek): 1 yıl (Cezaevi davranışlarına göre değişir)

Şartlı Tahliye Oranı: 1/2

Hesaplama:

İyi hal indirimi sonrası infaz edilecek ceza: 6 yıl - 1 yıl = 5 yıl.

Şartlı tahliye için gereken süre: 5 yıl * (1/2) = 2,5 yıl.

Tahmini Yatar Süre: Hükümlü, 2,5 yıl (30 ay) sonra şartlı tahliye için gerekli koşulları sağlıyorsa tahliye edilebilir.

Örnek 2: Cürüm (Örn. Uyuşturucu Ticareti - 10 Yıl Hapis)

Toplam Ceza: 10 yıl

Suç Türü: Cürüm

İnfaz Tarihi: 2024

İyi Hal İndirimi (Örnek): 1,5 yıl

Şartlı Tahliye Oranı: 2/3

Hesaplama:

İyi hal indirimi sonrası infaz edilecek ceza: 10 yıl - 1,5 yıl = 8,5 yıl.

Şartlı tahliye için gereken süre: 8,5 yıl * (2/3) ≈ 5,66 yıl (yaklaşık 5 yıl 8 ay).

Tahmini Yatar Süre: Hükümlü, koşulları sağlıyorsa yaklaşık 5 yıl 8 ay sonra şartlı tahliye hakkı kazanabilir.

Örnek 3: Eski Kanuna Tabi Hükümlü (2015'te Infazı Başlayan Adli Suç - 8 Yıl)

Toplam Ceza: 8 yıl

Suç Türü: Adli Suç

İnfaz Tarihi: 2015 (Eski kanun hükümleri uygulanır)

İyi Hal İndirimi (Örnek): 1,5 yıl

Şartlı Tahliye Oranı (Eski): 2/3

Hesaplama:

İyi hal indirimi sonrası infaz edilecek ceza: 8 yıl - 1,5 yıl = 6,5 yıl.

Şartlı tahliye için gereken süre (Eski Oran): 6,5 yıl * (2/3) ≈ 4,33 yıl (yaklaşık 4 yıl 4 ay).

Tahmini Yatar Süre: Bu hükümlü, 2023'teki indirimli oranlardan yararlanamaz. Şartlı tahliye için yaklaşık 4 yıl 4 ay yatması gerekir.

Sonuç: Bu Bir Tahmindir, Nihai Karar İnfaz Savcılığı'ndadır

Gördüğünüz gibi, yatar hesaplama; cezanın türü, infazın başladığı tarih, cezaevi şartlarındaki davranışlar ve kanundaki sık değişiklikler gibi birçok dinamik faktöre bağlıdır. İyi hal indiriminin miktarı, disiplin cezalarının varlığı, denetimli serbestlik süreleri ve özel kanun hükümleri (örneğin, TCK 102 gibi suçlarda şartlı tahliye uygulanmaması) hesaplamayı kökten değiştirebilir.

Bu nedenle, kesin ve net yatar süreniz, hükmün kesinleşmesinin ardından Ceza İnfaz Kurumu ve İnfaz Savcılığı tarafından resmi olarak hesaplanır. Bu makale, süreci anlamanız için temel bir rehber niteliğindedir. Hukuki durumunuzla ilgili en doğru ve güncel bilgiyi, mutlaka bir avukattan veya ilgili İnfaz Savcılığı'ndan edinmelisiniz.

Anahtar Kelimeler: Yatar hesaplama, ceza infaz kanunu, şartlı tahliye, iyi hal indirimi, infaz süresi, ceza infaz savcılığı, 5275 sayılı kanun, adli suç, cürüm, tahliye, hükümlülük süresi, koşullu salıverilme.